Sözde Çeviri [Pseudotranslation]

Carol O'Sullivan

Çeviri Cemre Zekiroğlu & Duygu Tekgül

İçindekiler

Sözde çeviriler, başka bir deyişle “çeviriymiş gibi görünen metinler” geçmişte çeşitli biçimlerde karşımıza çıkmıştır. Sözde çeviriler genel olarak “çeviriymiş gibi sunulan ama diğer dillerde herhangi bir kaynak metinle eşleştirilemeyen, dolayısıyla gerçek ‘aktarım işlemleri’ne ve çeviri ilişkilerine dayanmayan metinler” olarak tanımlanabilir (Toury, 1995: 40). Bu tanımla Toury, 1976'daki çeviri sınıflandırmasına “hayali çeviri”yi dâhil eden Anton Popovič'i (1976: 20) takip etmektedir; Popovič’e göre bir yazar “kendi özgün metnini daha geniş kitlelere ulaştırmak, yani okuyucuların beklentilerinden yararlanmak için hayali bir çeviri olarak yayınlayabilir.” Sözde çeviriler haliyle bize varsayılan (taklit edilen veya pastiş amacıyla öykünülen) kaynak kültürden çok, alıcı kültürün özellikleri hakkında bilgi verir. Hem bu nedenden, hem de dizgelerin geçirgenliğini gündeme getirdiğinden sözde çeviriler, Betimleyici Çeviri Araştırmaları (Descriptive Translation Studies) çerçevesinde ve Çoğuldizge Kuramı ( Polysystem Theory ) temelinde yürütülen çalışmalar için ilgi çekici bir araştırma nesnesi haline gelmiştir. Bu çeviriler “bir topluluğun üyeleri arasında, sadece çeviri metinlerin statüsüne değil aynı zamanda en dikkat çeken ayırıcı özelliklerine ilişkin kanıları da ortaya çıkarmaktadır” (Toury 1995: 46).

Full-text access to translations is restricted to subscribers. Log in to obtain additional credentials. For subscription information see Subscription & Price.

Kaynakça

Apter, Emily
2005“Translation with No Original; Scandals of Textual Reproduction.” In Nation, Language, and the Ethics of Translation, Sandra Bermann & Michael Wood (eds.), 159–174. Princeton, NJ: Princeton University Press.  TSBGoogle Scholar
Bassnett, Susan
1998“When is a translation not a translation?” In Constructing Cultures: Essays on Literary Translation, Susan Bassnett & André Lefevere, 25–40. Clevedon: Multilingual Matters  TSBGoogle Scholar
Lefevere, André
2000“Pseudotranslations.” In Encyclopedia of Literary Translation into English, Olive Classe (ed.), vol. 2, 1122–1123. London/Chicago: Fitzroy Dearborn.Google Scholar
Naudé, Jacobus A
2008“The role of pseudo-translations in early Afrikaans travel writing.” Southern African Linguistics and Applied Language Studies 26 (1): 97–106. Crossref logo  BoPGoogle Scholar
Du Pont, Olaf
2005“Robert Graves’s Claudian novels: A case of pseudotranslation.” Target 17 (2): 327–347. Crossref logo  TSBGoogle Scholar
Pym, Anthony
1998Method in Translation History. Manchester: St. Jerome  TSBGoogle Scholar
Toury, Gideon
1984“Translation, literary translation and pseudotranslation.” Comparative Criticism 6: 73–85.Google Scholar
1995Descriptive Translation Studies. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. Crossref logo  BoPGoogle Scholar