Cover not available

In:The Moving Canon(s) of Slavic Children’s Literature
Edited by Mateusz Swietlicki, Dorota Michułka and Zofia Zasacka
[Children’s Literature, Culture, and Cognition 20] 2026
► pp. 97–116

Chapter 5
Toward an alternative canon

Translated children’s literature in Polish curricula and the “All of Poland Reads to Kids” series

This content is being prepared for publication; it may be subject to changes.
Abstract
In this chapter, we examine the shifts that translated children’s literature effected in the Polish school canon between the end of World War II and the early years of the new millennium. We outline the presence of foreign children’s literature on the mandatory reading lists for elementary school, taking into account the languages of the originals, their genres and time of composition, and the factors behind the inclusion/exclusion of texts in/from the school canon. Against this background, we discuss the attempt to redefine the Polish children’s and young adult literature canon that was launched in 2007 by means of the “All of Poland Reads to Kids” series. Mostly containing translations, the twenty-three volumes of the series have enjoyed great popularity in Poland, inviting reflection on how the collection has proven complementary to the official school canon.
Article outline
  • Translations on school reading lists under People’s Poland
  • Translations in the post-1989 school reading lists
  • The “All of Poland Reads to Kids” series as an alternative canon
  • Conclusion
  • Notes
  • References
References (49)
References
Antosik, Cecylia et al. 1999. Czytam świat. Program nauczania języka polskiego w gimnazjum. Authorization number: DKW-4014-106/99. Kielce: Wydawnictwo Pedagogiczne.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Biernacka-Licznar, Katarzyna & Paprocka, Natalia. 2023. Translations’ Publishers and Censors: Transformations of Western Children’s and Young Adult Literature in People’s Poland under Stalinism (1945–1956). In Political Changes and Transformations in Twentieth and Twenty-First Century Children’s Literature, Bettina Kümmerling-Meibauer & Farriba Schulz (eds), 179–195. Heidelberg: Universitätsverlag Winter.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Bloom, Harold. 1994. The Western Canon: The Books and School of the Age. New York: Riverhead Books.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Bossche, Sara Van den. 2017. The Perks of Being Talked About: Norms of Evaluation Informing the Canonization of Astrid Lindgren’s Oeuvre in the Dutch Language Area. In Canon Constitution and Canon Change in Children’s Literature, Bettina Kümmerling-Meibauer & Anja Müller, 175–188. New York: Routledge.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Bugajska, Teresa et al. 1999. Świat w słowach i obrazach. Program nauczania. Język polski dla klas 1–3 gimnzajum. Authorization number: DKW-4014-72/99. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Czernow, Anna Maria & Michułka, Dorota. 2017. Historical Twists and Turns in the Polish Canon of Children’s Literature. In Canon Constitution and Canon Change in Children’s Literature, Bettina Kümmerling-Meibauer & Anja Müller (eds), 85–102. New York: Routledge.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Czernow, Anna Maria & Wieczorkiewicz, Aleksandra. 2025. Book Lists Between Ideologies: Power Games and Canon Changes in Children’s Translated Literature in Poland (1929–1951). Children’s Literature in Education 56(2). Google Scholar logo with link to Google Scholar
Działowy, Katarzyna. 2022. Przygody Tomka Sawyera w polskim kanonie literatury dla młodego odbiorcy. Badanie przekładu i recepcji serii translatorskiej. PhD dissertation, University of the National Education Commission, Krakow.
Ewers, Hans-Heino. 2009. Fundamental Concepts of Children’s Literature Research: Literary and Sociological Approaches. New York & London: Routledge. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Franaszek, Anna. 2006. Od Bieruta do Herlinga-Grudzińskiego: Wykaz lektur szkolnych w Polsce w latach 1946–1999. Warszawa: Biblioteka Narodowa.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Gis, Anita. 1999. Zrozumieć słowo. Program nauczania języka polskiego w klasach I-III gimnazjum. Poznań: Arka.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Gołębiewski, Łukasz. 1998. Rynek książki w Polsce. Edycja ’98. Warszawa: Magazyn Literacki i Biblioteka Analiz.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 2002. Rynek książki w Polsce 2002. Warszawa: Biblioteka Analiz.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Heleniak, Anna. 2018. Polityczne implikacje edukacji literackiej. Analiza spisów lektur obowiązujących w liceach po 1989 roku. Konteksty Społeczne 6(1): 26–43.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Instytut Programów Szkolnych Ministerstwa Oświaty i Wychowania. 1985. Programy szkoły podstawowej, vol. 1. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Jędrych, Karolina. 2014. Lektury w programach dla szkoły podstawowej z lat 1949–1989. In Literatura dla dzieci młodzieży, vol. 4, Krystyna Heska-Kwaśniewicz & Katarzyna Tałuć (eds), 205–224. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Kaźmierczak, Marta. 2015. Translated Literature: In and Out of the School Canon. In La voix du traducteur à l’école / The Translator’s Voice at School, vol. 1: Canons, Elżbieta Skibińska, Magda Heydel & Natalia Paprocka (eds), 77–108. Montréal: Éditions québécoises de l’œuvre.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Klawe, Elżbieta et al. 2006. Program nauczania języka polskiego w klasach 4–6 szkoły podstawowej. Authorization number: DKOS-5002-68/04. Warszawa: Nowa Era.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Kondek, Stanisław Adam. 1993. Władza i wydawcy. Polityczne uwarunkowania produkcji książek w Polsce w latach 1944–1949. Warszawa: Biblioteka Narodowa.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Kowalikowa, Jadwiga et al. 1999. Język polski. Program nauczania języka polskiego w szkole podstawowej (kl. IV-VI). Authorization number: DKW-4014-45/99. Warszawa: Nowa Era.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Koźmińska, Irena. 2001. 20 minut. Polityka 23 (2301): 62–64.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Koźmińska, Irena & Olszewska, Elżbieta. 2011. Wychowanie przez czytanie. Warszawa: Świat KsiążkiGoogle Scholar logo with link to Google Scholar
Leek, Joanna. 2015. Ewolucja podstaw programowych kształcenia ogólnego w Polsce. Ku zmianie edukacyjnej. In Wybrane problemy nauczania i wychowania. Z doświadczeń okresu transformacji, Małgorzata Kamińska (ed), 23–35. Płock: Novum.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mariański, Kazimierz. 1949. Nowe programy orężem przełomu wychowawczego. Ruch Pedagogiczny 3: 198–213.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Michułka, Dorota. 2015. Translations and Adaptations of Children’s Literature as a Preparation for the Dialogue of Cultures: A Study of Polish Textbooks for Grades 4 to 6 in the Period 1999–2010. In La voix du traducteur à l’école / The Translator’s Voice at School, vol. 1: Canons, Elżbieta Skibińska, Magda Heydel, & Natalia Paprocka (eds), 149–173. Montréal: Éditions québécoises de l’œuvre.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mieszała, Agnieszka. 2013. 20 minut cudów. Irena Koźmińska. Miesięcznik Dyrektora Przedszkola 56: 26–29.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Minister Edukacji Narodowej. 1999. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego, February 15. Journal of Law No 14, items 128, 129.
Ministerstwo Oświaty. 1949. Program nauki w 11-letniej szkole ogólnokształcącej. Projekt. Język polski. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 1959. Program nauczania w szkole podstawowej. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego. 1970. Program nauczania ośmioklasowej szkoły podstawowej (tymczasowy): klasy I–IV. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
. 1971. Program nauczania ośmioklasowej szkoły podstawowej. Język polski — klasy V–VIII. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
Müller, Anja, Herrmann, Simone, & Burstyn, Franziska. 2017. Canon Formation and Social Imaginaries in British Children’s Literature. In Canon Constitution and Canon Change in Children’s Literature, Bettina Kümmerling-Meibauer & Anja Müller, 39–56. New York: Routledge.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Paprocka, Natalia. 2015. Douze traducteurs sans voix? Le Petit Prince à l’école polonaise. In La voix du traducteur à l’école / The Translator’s Voice at School, vol. 2: Praxis, Elżbieta Skibińska, Magda Heydel, & Natalia Paprocka (eds), 121–149. Montréal: Éditions québécoises de l’œuvre.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 2018. Sto lat przekładów dla dzieci i młodzieży w Polsce. Francuska literatura dla młodych czytelników, jej polscy wydawcy i ich strategie (1918–2014). Kraków: Universitas.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Paprocka, Natalia & Biernacka-Licznar, Katarzyna. 2025. Children’s Literature and Translation Publishing. In The Routledge Handbook of Translation and Young Audiences, Michał Borodo & Jorge Díaz-Cintas (eds), 146–159. New York: Routledge. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Pielorz, Dorota. 2020. Does Each Generation Have Its Own Ania? On Canonical and Polemical Polish Translations of Lucy Maud Montgomery’s Anne of Green Gables. In Negotiating Translation and Transcreation of Children’s Literature: From Alice to the Moomins, Joanna Dybiec-Gajer, Riitta Oittinen, & Małgorzata Kodura (eds), 107–121. Singapore: Springer Nature. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Płaszczewska, Olga. 2017. Włoskie divertimento. Szkice komparatystyczne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Podgórska, Joanna. 2007a. Czytanie krzepi. Polityka 48 (2631): 94–95.Google Scholar logo with link to Google Scholar
. 2007b. Cukier, lukier i róż. Polityka 49 (2632): 82–83.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Rajewska, Ewa. 2002. Zakorzenienie przekładu a polskie tłumaczenia Winnie-the-Pooh Alexandra Alana Milne’a. In Przekład w historii literatury, Piotr Fast & Katarzyna Żemła (eds), 59–71. Katowice: Śląsk.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Raport z badania efektywności programów: “Czytające Szkoły” i “Czytające Przedszkola” Fundacji ABCXXI — Cała Polska czyta dzieciom. 2006. Warszawa: Ośrodek Ewaluacji.
Reynolds, Kimberley. 2017. Firing the Canon! Geoffrey Trease’s Campaign for an Alternative Children’s Canon in 1930’s Britain. In Canon Constitution and Canon Change in Children’s Literature, Bettina Kümmerling-Meibauer & Anja Müller, 57–71. New York: Routledge.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Rogoż, Michał. 2013. Przekłady zagranicznej literatury dla dzieci i młodzieży w okowach polskiej cenzury. Ocena książek skierowanych do wydania w latach 1948–1956. In Nie należy dopuszczać do publikacji. Cenzura w PRL, Grażyna Gzella & Jacek Gzella (eds), 99–122. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Sienko, Maria. 2002. Polonistyka szkolna w gorsecie ideologii. Dyskusje wokół wychowania literackiego w latach 1944–1989. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Sobolewska, Justyna & Szklarczyk, Justyna. 2017. Polska dalej czyta. Polityka 11(3102): 82–83.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Thomson-Wohlgemuth, Gaby. 2009. Translation under State Control: Books for Young People in the German Democratic Republic. New York & London: Routledge.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Tochman, Wojciech. 2001. Cała Polska czyta dzieciom. Wysokie Obcasy 21: 47–49.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Zając, Michał. 2008. Mały karze dużego. Polityka 7 (2641): 69.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mobile Menu Logo with link to supplementary files background Layer 1 prag Twitter_Logo_Blue